1-کلیات3
1-1- مقدمه3
1-2- میکروبها و دستگاه گوارش پرندگان8
1-3- تاثیر میکروارگانیسمها بر فیزیولوژی دستگاه گوارش9
1-4- موارد مصرف آنتیبیوتیکها در طیور10
1-4- 1- محرک رشد آنتیبیوتیکی و مکانیسم عمل آنتیبیوتیکها11
1-4- 2- آنتیبیوتیکها و معایب مصرف آنها12
1-4- 3- ممنوعیت مصرف آنتی بیوتیکهای خوراکی13
1-4-4- افزودنیهای خوراکی جایگزین آنتیبیوتیکها14
1-4-4-1- اسید های آلی14
1-4-4-2-پریبیوتیکها15
1-4-4-3- پروبیوتیکها16
1-4-4-3-1- تعریف پروبیوتیکها16
1-4-4-3-2- پروبیوتیکها و اثرات آنها17
1-4-4-3-4- اثر مکملهای پروبیوتیکی بر عملکرد طیور گوشتی18
1-4-4-3-5- پروبیوتیک ها و اثرات آنها بر فراسنجه های خونی19
1-4-4-4- مصرف داروهای گیاهی به عنوان محرک رشد20
1-4-4-6- چگونگی اثرگذاری ترکیبات فعال گیاهی 22
1-4-4-7- اثرات داروهای گیاهی به عنوان محرکرشد و چگونگی عمل آنها27
1-4-4-8- پاسخ پرنده به محرکهای رشد گیاهی28
1-4-4-10- کلسترول سرم و اثرات ترکیبات گیاهی بر آن 28
1-4-4-11- محرکهای رشد گیاهی و تاثیر آنها بر عملکرد طیور گوشتی30
1-4-4-12- جمعیت میکروبی روده و تاثیر محرکهای رشد گیاهی بر آن31
1-4-4- 13- خواص آنتیاکسیدانی محرکهای رشد گیاهی 33

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

1-4-4-14- محرکهای رشد گیاهی و اثرات آنها بر هضم مواد مغذی34
1–4-5- محرکهای رشد گیاهی و اثر بر فراسنجههای خونی35
1-4-5-1- عوامل مؤثر بر غلظت کلسترول پلاسما36
1-5- کبد37
1-5-1- هپاتیت ناشی از داروها و سموم40
1-5-1-1- هپاتیت ناشی از مسکنها41
1-5-1-2- هپاتیت ناشی از آنتی بیوتیکها و ضد ویروسها42
1-5-1-3- هپاتیت ناشی از گیاهان دارویی42
1-5-2- بررسی عملکرد کبد43
1-5-2-1- آنزیم های کبدی43
1-5-2-1-1- آنزیم آلانین آمینو ترانسفراز(ALT) 44
1-5-2-1-2- آنزیم آسپارتات آمینوترانسفراز (AST)45
1-5-2-1-3- آنزیم آلکالین فسفاتاز (ALP)46
1-5-2-2-بیلیروبینBilirubin46
1-5-2-3- پروتئین تام Total Protein47
1-5-2-4- آلبومین Albumin 48
1-6- معرفی گیاه یونجه49
1-6-1- یونجه alfalfa50
1-7- اهداف تحقیق57
فصل دوم: مواد و روش ها58
2-1-مواد و روش ‏ها59
2-1-1-مواد و وسایل مورد نیاز برای عصاره گیری59
2-1-2- عصاره گیری60
2-2-محل و زمان اجرای طرح63
2– 3–موقعیت و ابعاد سالن63
2–4–آماده سازی سالن65
2-5- برنامه بهداشتی و واکسیناسیون66
2-6- اصول پرورش جوجه ها67
2-7- صفات مورد بررسی در آزمایش2-7-1- میانگین افزایش وزن68
2-7-1- میانگین افزایش وزن68
2-7-2- فراسنجه های خونی69
2-7-3- آزمایشگاه و پارامتر ‏های خونی72
2-8- مدل آماری73
2-8-1- روش تحقیق73
2-8-2- آنالیز آماری دادهها74
فصل سوم: نتایج75
3-1- روش تحقیق76
3-1-1- مقایسه گروهها از حیث آنزیمهای کبدی77
3-1-1-1-آنزیم کبدی AST80
3-1-1-2- آنزیم کبدی ALT81
3-1-1-3- آنزیم کبدی ALP83
3-1-2- مقایسه گروهها از حیث سایر فاکتورها85
3-1-2-1- مقایسه گروهها از نظر میزان پروتئین90
3-1-2-2- مقایسه گروهها از نظر میزان آلبومین91
3-1-2-3- مقایسه گروهها از نظر میزان بیلیروبین92
3-1-2-4- مقایسه گروهها از نظر میزان تریگلیسیرید93
3-1-2-5- مقایسه گروهها از نظر میزان کلسترول94
3-1-2-6- مقایسه گروهها از نظر میزان وزن95
فصل چهارم: بحث و نتیجهگیری96
4-1- بررسی فایتوژنیکهای شناخته شده97
4-2- استفاده از فایتوژنیک ها در جیرهی غذایی طیور98
4-3- سایر تحقیقات در زمینهی استفاده از گیاهان دارویی در طیور98
4-4- بحث و نتیجه گیری100
4-5- نتیجه گیری105
پیشنهادها108
فهرست منابع109
فهرست نمودارها
3-1- نمودار ستونی میزان AST در گروه های مورد مطالعه81
3-2- نمودار ستونی میزان ALT در گروه های مورد مطالعه82
3-3- نمودار ستونی میزان ALT در گروه های مورد مطالعه84
3-4- مقایسه میانگین گروه های مورد مطالعه از حیث میزان پروتئین90
3-5- مقایسه میانگین گروه های مورد مطالعه از حیث میزان آلبومین91
3-6- مقایسه میانگین گروه های مورد مطالعه از حیث میزان بیلیروبین92
3-7- مقایسه میانگین گروه های مورد مطالعه از حیث میزان تریگلیسیرید93
3-8- مقایسه میانگین گروه های مورد مطالعه از حیث میزان کلسترول94

3-9- مقایسه میانگین گروه های مورد مطالعه از حیث وزن95
فهرست جداول
1-1: تاکسونومی گیاه یونجه50
2- 1- گروه بندی تیمارها و غلظت مصرفی عصارهها65
2- 2- برنامه واکسیناسیون جوجههای گوشتی66
2-3- روش آزمایش و کیتهای مورد استفاده72
3-1: مقدار میانگین و انحراف استاندارد گروههای مورد مطالعه در سه متغیر وابسته(آنزیم های کبدی)78
3-2- تاثیرعصاره یونجه بر کاهش مسمومیت 79
3-3- آزمون مقایسههای زوجی دانت بین گروههای آزمایشی و شاهدمسموم از نظر آنزیم کبدی AST80
3-4- آزمون مقایسهای زوجی دانت، بین گروههای آزمایشی و شاهد مسموم از نظر آنزیم کبدی ALT82
3-5- آزمون مقایسههای زوجی بین گروههای آزمایشی و شاهد مسموم از نظر آنزیم کبدی ALP83
3- 6- مقدار میانگین و انحراف استاندارد گروههای مورد مطالعه در شش متغیر وابسته85
3-7- جدول تحلیل واریانس تاثیر کاربندیهای مختلف بر 6 متغیر وابسته87
3-8- آزمون مقایسههای زوجی بین گروههای آزمایشی و شاهد مسموم از نظر 6 متغیر وابسته88
بررسی اثر حفاظتی عصاره الکلی یونجه(Medicago sativa) برروی آنزیم‏های عملکردی کبد و پارامترهای خونی در مسمومیت کبدی درجوجه‏های گوشتی نژادRass
بوسیله: امین رضا ژولیده پور
چکیده:
مقدمه: اکثر بیماریهای رایج در صنعت مرغداری کشورکه بطور همهگیر جوجههای گوشتی را مبتلا میکنند، عملکرد کبد را مختل مینمایند. کبد به عنوان اندام تشخیصی بسیار مهمی در جوجههای گوشتی مطرح است. از طرفی به دلیل تشدید متابولیسم در جوجههای گوشتی به منظور افزایش تولید و راندمان، کبد به عنوان مرکز مهم درگیر در متابولیسم و واسطهی مهم دستگاه گوارش و خون از اهمیت خاصی برخوردار است، بطوریکه هر گونه آسیب کبدی در جوجههای گوشتی در نخستین گام روی تغذیه و نهایتاٌ راندمان تولید جوجهها تاثیر خواهد داشت.
روش بررسی: تعداد 120 قطعه جوجه یک‏روزه به‏طور تصادفی به دو گروه مسموم و غیر مسموم با سه تیمار برای هر گروه و 20 تکرار برای هر تیمار تقسیم شدند. تیمارها شامل: کنترل شاهد، یونجه1رقیق، یونجه2غلیظ؛ شاهد مسموم، یونجه1رقیق مسموم، یونجه2غلیظ مسموم میباشد؛ که در پایان دوره پرورش، آنزیم‏های شاخص عملکرد کبد(AST,ALT,ALP) به همراه فاکتورهای خونی: پروتئین تام، آلبومین و بیلیروبین، کلسترول و تریگلیسیرید سرم تعیین شدکه نتایج به شرح زیر میباشد: از لحاظ آماری یونجه 1/0 ٪ برای آنزیم کبدی AST در سطح P<0/05 و آنزیم کبدی ALP در سطح01/0P< بطور معنیدار کاهش نشان داد. آنزیم ALT کاهش معنیداری نداشت. فاکتور بیلیروبین در دوز 15/0 ٪ بطور معنیداری در سطح P<0/05 افزایش نشان داد. فاکتور پروتئین تام نیز کاهش معنیداری در سطح01/0P< داشت. فاکتور آلبومین تغییر معنیداری نسبت به شاهد مسموم نشان نداد. فاکتور تریگلیسیرید بطور معنیداری درسطح01/0P< کاهش یافت. کلسترول به همراه متغیر وزن، افزایش معنیداری در سطح01/0P< داشتند.
نتیجه گیری: عصاره الکلی یونجه در غلظت 1/0 درصد در شرایط مسمومیت اثر حافظتی بر کبد دارد و سبب کاهش آنزیمهای کبدیASTوALTوALP در جوجههای گوشتی میگردد و در غلظت بالاتر ممکن است بهدلیل افزایش بیلیروبین و کاهش پروتئین تام، باعث تشدید مسمومیت گردد.
واژگان کلیدی: عصارهیونجه، آنزیم‏های عملکردی کبد، فاکتورهای خونی، مسمومیت، طیور گوشتی.

فصل اول: مقدمه

1-کلیات
1-1-مقدمه
گوشت طیور یکی از منابع اصلی تامین کننده نیازهای پروتئین حیوانی در تغذیه جوامع انسانی بشمار میرود و امروزه با پیشرفتهایی که در این زمینه به وجود آمده، این صنعت روز به روز از اهمیت بیشتری برخوردار شده و توجه مسئولین تغذیه را بخود جلب کرده است تا جهت تولید سریعتر و بیشتر پروتئین، شیوههای متنوع و مختلفی را در رابطه با ضریب تبدیل غذایی به گوشت در طیور ارائه دهند(39) در سالهای اخیر سرعت رشد جوجههای گوشتی به دلیل پیشرفتهای موجود در زمینه تغذیه و ژنتیک افزایش یافته است(149) از جمله اقدامات انجام شده در این زمینه، مصرف آنتیبیوتیکها و افزودنیها، جهت ضدعفونی و مکمل در تغذیه طیور میباشد که علاوه بر اثر پیشگیرانه و درمانی، در دوز پایین در مراحل اولیه دوره رشد، باعث افزایش رشد نیز میگردد(9).

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب(به صورت کاملا تصادفی و به صورت نمونه) با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود-این مطالب صرفا برای دمو می باشد

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

طیور، کارآمدترین راه تبدیل محصولات فرعی و ضایعات کشاورزی به گوشت و تخم‏مرغ برای مصرف انسان می‏باشد. بنابراین پرورش طیور و افزایش تولیدات آنها یکی از مهم‏ترین و عملی‏ترین راه‏های تأمین پروتئین حیوانی در کشور ما است. پرورش طیور صنعتی توسعه یافته می‏باشد، بهطوریکه قادر است غذای قابل مصرف بیشتر و با هزینهی کمتر، برای جمعیت کشور فراهم سازد(39).کشور ایران هفتمین کشور تولیدکننده مرغ جهان با تولید 2 میلیون تن مرغ آماده طبخ در سال1392 بوده است(19). استان فارس چهارمین استان تولیدکننده مرغ گوشتی با سهم 5/7 درصدی بهشمار می‏آید و پیش بینی میشود به استان دوم کشور در سال 1393 تبدیل شود(5). گوشت مرغ مهم‏ترین منبع تأمین کننده پروتئین حیوانی مردم کشور با مصرف سرانه 25 کیلوگرم در سال، محسوب میشود(5). سند امنیت غذایی کشور و چشم‏انداز توسعه صنعت مرغداری کشور، نشاندهندهی افزایش تولید و مصرف این محصول در سال‏های آتی است(34). با پیشرفتهایی که در این زمینه به وجود آمده، این صنعت روز به روز از اهمیت بیشتری برخوردار شده و توجه مسئولین تغذیه را بهخود جلب کرده است تا جهت تولید سریعتر و بیشتر پروتئین، شیوههای متنوع و مختلفی را در رابطه با ضریب تبدیل غذایی به گوشت در طیور ارائه دهند(38). در سالهای اخیر سرعت رشد جوجههای گوشتی به دلیل پیشرفتهای موجود در زمینه تغذیه و ژنتیک افزایش یافته است(149). امروزه از مواد افزودنی خوراکی ضدمیکروبی، بطور گسترده در پرورش حیوانات مزرعهای، برای افزایش بهرهوری و فراهم نمودن شرایط اکولوژیکی مناسب سیستم گوارشی بهمنظور افزایش سرعت رشد، کاهش ریسک در برابر خطر بیماریها، استفاده میشود(209). افزایش توجه به توسعه مقاومت آنتیبیوتیکی در باکتریها و احتمال وجود بقایای آنتیبیوتیکی در فرآوردههای طیور و همچنین ایجاد سمیت کبدی ناشی از مصرف آنتیبیوتیکها در دوز بالا، تلاش محققان برای یافتن راههای دیگری غیر از استفاده از آنتیبیوتیکها در جیرهی غذایی طیور را سبب شده است(51).
با توجه به مشکلات استفاده از آنتیبیوتیکها در تغذیه جوجههای گوشتی، نظر محققان به سمت مواد افزودنی دیگری به عنوان جانشین آنتیبیوتیکها در غذای طیور معطوف شد، که این مواد افزودنی باعث سلامتی و بهبود میکرو فلور دستگاه گوارش طیور شوند(102).
از این رو محققین، ترکیبات گیاهی مختلفی را به عنوان جایگزین آنتیبیوتیکها در مواد تولیدی حیوانی مورد مطالعه قرار دادهاند؛ که باعث بهبود سیستم ایمنی و عملکرد ارگانهای مهم بدن مانند کبد شده و نهایتاٌ سبب افزایش در عملکرد تولیدی آنها نیز شده است(149). گیاهان دارویی و فرآوردههای آنها از جملهی این افزودنیهای طبیعی هستند که میتوان از آنها به عنوان آنتیبیوتیکهای طبیعی استفاده کرد(11) گیاهان دارویی به عنوان افزودنیهای خوراکی طبیعی؛ اخیراً در جیره غذایی طیور جهت بهبود عملکرد و افزایش پاسخهای ایمنی پرندگان به جای آنتی بیوتیکها مطرح شده است(69و71).
تمایل به استفاده از گیاهان دارویی در تغذیه دام و طیور را میتوان به صورت افزایش معنیدار مقالات علمی چاپ شده از سال 2000 به بعد مشاهده کرد(175). عامل اصلی این رخداد، شروع ممنوعیت استفاده از آنتیبیوتیکها در اتحادیه اروپا از سال 1999 و قطع کامل آن در سال 2006 بوده است(163). گیاهان دارویی و فرآوردههای آنها، یکی از جایگزینهای مطرح آنتیبیوتیکها هستند که در سالهای اخیر به خاطر ممنوعیت استفاده از آنتیبیوتیکها، مورد توجه قرار گرفتهاند(188).
گیاهان دارویی و فرآوردههای آنها به دلیل عواملی چون؛ ارزش بالای اقتصادی و کمهزینه بودن تولید آنها، نداشتن اثرات تخریبی بر محیط زیست، ارگانیک بودن این داروها، کم بودن عوارض جانبی در مقایسه با داروهای شیمیایی، کاهش ایجاد مقاومت نسبی عوامل بیماریزا، انحصاری بودن درمان برخی بیماریها با گیاهان دارویی و وجود تجربیات مختلف بالینی، باعث شده است تا این منابع دارویی در سالهای اخیر از ارزش و جایگاه خاصی در پرورش، تولید و درمان دام و طیور برخوردار باشند(30). همچنین استفاده از پروبیوتیک، پریبیوتیک و ترکیبات طبیعی به عنوان جانشین آنتی بیوتیکها مد نظر قرار گرفته است؛ که برخلاف آنتیبیوتیکها، این ترکیبات طبیعی، اثرات جانبی بسیار کمی داشته و مطمئنتر هستند(195).
تحقیقات نشان میدهد که بهبود در وزن و سن ارائه به بازار سویههای امروزی جوجههای گوشتی، بیشتر ناشی از افزایش شدت انتخاب برای رشد بالاتر میباشد(177). بهگزینی ژنتیکی، نقش موثری در بهبود سرعت رشد و افزایش وزن جوجههای گوشتی ایفا کرده است(114). با افزایش شدت انتخاب، میزان اشتهای جوجههای گوشتی کنونی، افزایش معنیداری داشته و نمیتوانند بطور بهینه، مصرف اختیاری را مطابق با انرژی مورد نیاز طیور، تنظیم کنند و زمانی که بطور آزاد به خوراک دسترسی داشته باشند؛ حالت پرخوری، نشان داده و بیش از 2 تا 3 برابر نیاز نگهداری و رشد، غذا مصرف میکنند(46). بهاین دلیل است که؛ افزایش شدت انتخاب برای رشد بالاتر همراه با تغذیه کامل، بروز مشکلاتی مانند افزایش بافت ذخیره چربی ؛ به سطحی بالاتر از نیاز فیزیولوژیک(139)، افزایش اختلالات سیستمهای قلبی و عروقی، افزایش نرخ متابولیکی، اختلالات اسکلتی، حساسیت بالاتر به بیماریهای متابولیکی مانند سندرم مرگ ناگهانی(210)، آسیت(177)، کاهش ایمنی و مقاومت در برابر بیماریها؛ که در نهایت امر، منجر به افزایش مرگ و میر و تلفات میگردد(104).
امروزه با توجه به بالا رفتن میزان تولید و مصرف گوشت مرغ، توجه بیشتری به سلامت محصولات طیور می‏شود. مصرف آنتی‏بیوتیک‏ها باعث ظهور مقاومت آنتی‏بیوتیکی شده و عوارض جبران ناپذیری برجای می‏گذارند. از مهم ترین جانشین‏های آنتی‏بیوتیک‏های محرک رشد در صنعت طیور می توان به گیاهان دارویی اشاره کرد(132). گیاهان دارویی علاوه بر اثرات ضدمیکروبی، اثرات مفیدی؛ از جمله: کاهش لیپیدهای سرمی و بهبود دیگر فاکتورهای خونی از جمله آنزیمهای کبدی دارند(12).
در طی سالیان اخیر و به دلیل محدودیت استفاده از آنتی‏بیوتیک‏ها به عنوان افزودنی غذایی در تغذیه دام و طیور و حتی ممنوعیت مصرف، به کارگیری افزودنی‏هایی مانند فیتوبیوتیک‏ها1، پروبیوتیک‏ها2 و به عنوان ترکیبات جایگزین آنتی‏بیوتیک‏ها، مورد توجه صنعت دامپروری و به ویژه صنعت پرورش طیور قرار گرفته است. نتایج حاصل از انجام برخی مطالعات به عمل آمده در ایران نیز نشان‏دهنده امکان استفاده ازاین افزودنی‏ها در تغذیه طیور به منظور افزایش بازدهی تولید آنها می‏باشد(44). پروبیوتیک‏ها، ترکیبات میکروبی زندهای هستند که مستقیماً به جیره دام و طیور اضافه می‏شوند و تاثیر بسیار مطلوبی بر عملکرد و سلامت این حیوانات دارند. در سال‏های اخیر پروبیوتیک‏ها به خاطر عدم ماندگاری در لاشه و تأثیرات مفید بر خصوصیات تولیدی طیور جایگاه ویژه‏ای را به خود اختصاص دادند(89). از مهمترین ترکیبهای جایگزین آنتی بیوتیکها، گیاهان دارویی و عصارههای آنها میباشد. گیاهان دارویی علاوه بر اثرات ضدمیکروبی، فواید دیگری نیز دارند. این اثرات مفید شامل اثرات کاهش لیپیدهای سرمی و بهبود دیگر فاکتورهای خونی است(2). افزودنیهای خوراکی فیتوژنیک3 به عنوان مواد مشتق شده از گیاهان تعریف می‏شوند که با بهبود ویژگیهای جیره، افزایش تولید حیوان و بالا بردن کیفیت محصولات حیوانی به جیره افزوده میشوند(77). شکی وجود ندارد که جیرههای غذایی سرشار از اسیدهای چرب اشباع، برای انسان زیان آور است و موجب تشدید بیماری تصلب شرائین در افراد می‏گردد و این امر در کشورهای پیشرفته که دارای منابع غذایی بسیار متنوع هستند باعث نگرانی‏هایی شده است. بحث حاضر مربوط به ترکیبات فیتوژنیک میباشد که اخیراً از آن‏ها به عنوان افزودنیهای محرک رشد در تغذیه دام و طیور استفاده شده است. از جمله مزایای استفاده از گیاهان دارویی میتوان به ساده بودن کاربرد و نداشتن اثرات سوء در اکثر آن‏ها بر عملکرد حیوانات و نیز باقی نماندن بقایای مضر در فرآوردههای تولیدی اشاره نمود(42).
1-2- میکروبها و دستگاه گوارش پرندگان
جمعیت میکروبی در طیور گوشتی به سهولتی که در طبیعت حاصل میشود، در شرایط پرورش تجارتی به دست نمیآید. عدم وجود چالش میکروبی پاسخ محرک رشد را به طور مؤثری محدود مینماید. رودهی استریل جوجه‏های تازه بهدنیا آمده، بهتدریج با چندین گونه باکتریایی که تمایل در استقرار و رقابت دو طرفه دارند، مورد چالش قرار میگیرد. در طول 2 تا 4 روز پس از تفریخ، آنتروباکترها4و استرپتوکوکوسها5 در سکوم و روده باریک تشکیل کلونی می‏دهند. لاکتوباسیلوسها6 پس از 7 روز، در روده باریک غالب میشوند و عمدتاً باکتریهای بیهوازی اجباری، همانند باکتروئیدها7 و اشریشیاکلی8 و باکتریهای هوازی اختیاری، در سکوم تشکیل کلونی میدهند(182). جمعیت میکروبی کامل روده در طول 2 هفته اول زندگی جوجههای گوشتی ایجاد میشود، ولی این زمان برای سکوم غالباً توسط بیفیدوباکترها9 و باکتروئیدها، تا بیش از 30 روز به طول میانجامد. این روند آهسته تشکیل جمعیت میکروبی روده به نظر میرسد که به علت نگهداری و پرورش، در شرایط بسیار بهداشتی و همچنین شرایط پرورش تجارتی جوجهها و عدم تماس با مادر باشد. هر عدم تعادلی در جمعیت میکروبی روده میتواند به تشکیل کلونی باکتریهای بیماریزا منجر شود که نهایتاً موجب کاهش عملکرد میشود. در حیوانات سالم نسبت میکروارگانیسمهای مختلف در دستگاه گوارش حائز اهمیت است و با افزایش جمعیت میکروبی یک گونه میکروبی خاص، جمعیت انواع دیگر میکروبها و احتمالاً میکروبهای مفید، در آن ناحیه کاهش مییابد(156).
1-3- تاثیر میکروارگانیسمها بر فیزیولوژی دستگاه گوارش
اثرات فیزیولوژیکی مرتبط با تغییر در تعداد و ترکیب میکروبی روده طیور به صورت زیر خلاصه شده است : 1)کاهش در بازچرخ پروتئین و احتیاجات انرژی در روده به علت سرعت کمتر در تکثیر سلول کریپت10 و کاهش وزن روده 2)کاهش اندک در تقاضای پروتئین در کبد به علت تغییر وضعیت ایمنولوژیک 3) افزایش در میزان ذخیره اسید آمینه در دسترس برای سایر بافتها به ویژه برای سنتز عضله اسکلتی 4) کاهش در مقدار دفع نیتروژن از طریق ترشح موسین و بازیافت پروتئین وارد شده در داخل حفره روده 5) افزایش در قابلیت هضم ظاهری و جذب نیتروژن(158).
اگر چه افزایش سرعت رشد به خاطر کاهش زمان مورد نیاز برای رسیدن طیور به وزن مناسب جهت بازار و کاهش مقدار خوراک مورد نیاز آن برای صنعت پرورش جوجههای گوشتی سودمند بوده است، ولی اثرات متقابل، بر سلامت حیوان داشته و باعث افزایش بروز بیماریهای متابولیکی و در عین حال افزایش ذخیره چربی در لاشه آنها شده است(209).
1-4- موارد مصرف آنتیبیوتیکها در طیور
عموماً آنتی بیوتیکها به سه منظور در جیره طیور مصرف میشوند:
1- پیشگیری از شیوع بیماری‏هایی که وجود آنها در مرغداریها به اثبات رسیده است.
2- کمک به درمان طیور و باز گرداندن آنها به حالت طبیعی
3- افزایش رشد و راندمان غذایی
در مجموع 32 ترکیب ضد میکروبی غیردارویی و دارویی برای استفاده در خوراک طیور در آمریکا ارائه شده است. 11 ترکیب به عنوان محرک رشد، 15 ترکیب به منظور درمان کوکسیدیوز و 6 ترکیب دیگر برای اهداف دیگر معرفی شدند. در صنعت طیور، باسیتراسین، کلروتتراسایکلین، پنیسیلین، تایلوزین 11و ویرجینامایسین12 به عنوان آنتیبیوتیکهای مهم محرک رشد شناخته شدهاند. براساس نظریه پژوهشگران، افزودنیهای خوراکی بیشتر برای افزایش وزن به کار میروند. آنتیبیوتیکهایی که جهت تحریک رشد به خوراک طیور افزوده میشوند، آنهایی هستند که در دستگاه گوارش جذب نمیشوند (ویرجینامایسین و فلاووفسفولیپول13) یا جذب آن ها اندک است (باسیتراسین). برخی از آنتیبیوتیکها مانند لینکومایسین، پس از جذب و انتشار سریع در خون، بافتها و دستگاه گوارش، توانایی تجمع در روده و حذف باکتریهای مضر را دارند. این ترکیبات به میزان زیادی برای پیشگیری و درمان بیماریها در پرندگان مصرف شده‏اند. آنتیبیوتیکها سبب کاهش ضخامت دیواره روده، کاهش تعداد میکروارگانیسمهای مضر در روده، بهبود ضریب تبدیل غذایی، افزایش رشد جوجههای گوشتی، کاهش مرگ و میر به همراه کاهش جمعیت میکروبی مضر دستگاه گوارش و افزایش مواد غذایی قابل دسترس میشوند(103).
1-4- 1- محرک رشد آنتیبیوتیکی و مکانیسم عمل آنتیبیوتیکها
آنتیبیوتیکها میتوانند محیط را برای رشد میکروارگانیسمهای مفید مناسب و آماده نمایند و فعالیت میکروارگانیسمهای مضر را متوقف سازند. تحقیقات نشان دادهاند که آنتیبیوتیکهای جیره به رفع کمبود ماده مغذی کمک میکنند، آنتیبیوتیکها تخریب ماده مغذی را کاهش می‏دهند، باعث افزایش در ساخت ماده مغذی میگردند یا بازده استفاده از ماده مغذی مورد نیاز را افزایش میدهند. آنتیبیوتیکها جذب و قابلیت دسترسی برخی مواد مغذی را افزایش میدهند. افزودن آنتیبیوتیک به جیره، جذب مواد مغذی نظیر Ca، P و Mn را افزایش میدهد(23). آنتیبیوتیکها باعث نازک شدن غشاء روده و افزایش ضریب جذب مواد غذایی بهویژه املاح معدنی میشوند. برخی از محققان معتقدند که نازک شدن غشاء روده اثر اختصاصی آنتیبیوتیک روی روده نیست، بلکه حضور اجرام بیماریزا باعث تورم غشاء روده میشود.که با مصرف آنتیبیوتیکها این اجرام از بین رفته و درنتیجه حالت تورم روده برطرف میشود. آنتیبیوتیکها باعث افزایش حساسیت باکتریها در مقابل فاگوسیتها خواهند شد. در نتیجه تعداد زیادی از باکتریها از بین رفته و بدین ترتیب ضریب تبدیل غذایی بهبود مییابد ممکن است آنتیبیوتیکها در متابولیسم مواد غذایی داخل روده حیوانات دخالت نموده و باعث بهبود متابولیسم گردند(33). غالباً آنتیبیوتیکها از بیماریهای میکروبی که در دستگاه گوارش یا در سایر نقاط بدن بوجود میآیند، جلوگیری کرده و منجر به درمان آنها میشوند. محققان معتقدند؛ محور اصلی فعالیت آنتیبیوتیکها، خون و بافتهای داخلی است. ولی در رابطه با اثرات محرک رشد آنتیبیوتیکهای غیر قابل جذب شواهدی وجود دارد که نشان می‏دهد اثرات مفید آن ها بر میکروبهای دستگاه گوارش است(23و36).
1-4- 2- آنتیبیوتیکها و معایب مصرف آنها
استفاده از آنتیبیوتیکها با وجود مزایای متعدد، معایبی نیز به همراه دارد آنتیبیوتیکهای موجود در داروخانههای دامپزشکی؛ نظیر جنتامایسین، که جزو آمینوگلیکوزیدها میباشد؛ با ایجاد آپوپتوزیس یا مرگ برنامهریزی شده سلول و از همه مهمتر، ایجاد رادیکالهای آزاد، بر روی بافتهای بدن؛ مانند کبد و کلیه تاثیر منفی میگذارند. اثر اتوتوکسیسیتی برخی از داروهای مصرفی در صنعت طیور از جمله جنتامایسین به اثبات رسیده است(189) این اثر جنتامایسین دقیقا در مورد استامینوفن نیز دیده می شود(63).
استفاده از این ترکیبات جمعیت میکروبی طبیعی روده را تغییر میدهد که ممکن است سبب حساسیت حیوان نسبت به برخی عوامل بیماریزا شود. با مصرف آنتیبیوتیکها، باکتریها به آن مقاوم شده و میتوانند این مقاومت را از طریق ژنتیکی و پلاسمیدها 14به باکتریهای نسل بعد انتقال دهند و از طرفی باقی ماندن این ترکیبات در گوشت و تخم مرغ و انتقال آنها به انسان از طریق مصرف محصولات دامی باعث میشود که پاتوژنهای بدن انسان نسبت به آنتی‏بیوتیکها مقاوم گردند، به طوری که در موقع بروز بیماری یا عفونت در افراد، مصرف آنتیبیوتیکها مؤثر واقع نمیشود(33). اسپرین15 و همکاران، نشان دادند که انتروکوکسی جداشده از مدفوع جوجهها به آمپیسیلین16، کلیندامایسین17، اریترومایسین، استرپتومایسین18، تتراسایکلین19 و تایلوزین مقاوم بوده است(196).
علاوه بر بحث مقاومت دارویی، بحث دیگر این است که، آنتیبیوتیکها همانند داروهای دیگر اثرات جانبی نامطلوبی را سبب میشوند و در دوز مصرفی بالا، بدن طیور به یک واکنش سمی مزمن، با عنوان کم خونی بازگشت ناپذیر20دچار شده و همچنین بعلت ایجاد سمیت شدید کبدی، همراه با برخی از داروها مثل نئومایسین و جنتامایسین باعث مرگ ناگهانی در طیور میشوند(9و25).
1-4- 3- ممنوعیت مصرف آنتی بیوتیکهای خوراکی
استفاده از عوامل ضد میکروبی برای تحریک رشد بهویژه در طی 10 سال اخیر، در برخی از کشورها با تغییرات اساسی همراه بوده است. در سال 1986 دولت سوئد استفاده از آنتیبیوتیکهای محرک رشد را ممنوع کرد. دانمارک استفاده از اووپارسین، در سال 1995 و استفاده از ویرجینامایسین، در سال 1998 ممنوع کرد. مقاومت گلیکوپپتیدی21 استرپتوکوکوس فاسیوم22 در جوجههای گوشتی پس از ممنوعیت اووپارسین از 7/72 درصد در سال 1995، به 8/5 درصد در سال 2000 کاهش پیدا کرد. در سال 2006 اتحادیه اروپا استفاده از آنتیبیوتیکهای محرک رشد را به طور کلی ممنوع کرده است و به دنبال اتحادیه اروپا، بسیاری از کشورها نیز با ابراز نگرانی در مورد استفاده از آنتیبیوتیکهای رایج در صنعت پرورش دام و طیور، به دلیل توسعه مقاومت باکتریایی، استفاده از آن‏ها را در خوراک دام محدود و یا ممنوع کردهاند(163).
1-4-4- افزودنیهای خوراکی جایگزین آنتیبیوتیکها
از افزودنیهای خوراکی که جایگزین آنتیبیوتیکها میشوند، میتوان به اسیدهای آلی، پروبیوتیکها، پریبیوتیکها23، آنزیمها، عصارهها ومحرکهای رشد گیاهی اشاره نمود.
1-4-4-1- اسید های آلی
اسیدهای آلی بهمنظور نگهداری خوراک، حفظ خوراک در برابر فساد میکروبی یا قارچی و یا به واسطه اثرات نگهدارنده بر خوراکهای تخمیری نظیر سیلاژ24 مورد استفاده قرار می‏گیرند. اسیدهای فرمیک25، پروپیونیک26، سوربیک27 و تارتاریک28 دارای تأثیر مثبت بر افزایش وزن و ضریب تبدیل غذایی طیور هستند(7). هدف از افزودن اسیدهای آلی به جیره طیور؛ مهار رقابت باکتریهای روده با میزبان برای استفاده مواد مغذی در دسترس و کاهش تولید متابولیت سمی باکتریایی همانند آمونیوم و آمینها، بهبود افزایش وزن حیوان میباشد. با کاهش فعالیت میکروبی، میزان دفع نیتروژن با منشأ داخلی کاهش یافته و با کند شدن سرعت جایگزینی سلولهای مجرای گوارشی و ترشح موسین میزان اتلاف انرژی کاهش می‏یابد. همچنین با جلوگیری از رشد باکتریهای بیماریزا، مانند اشرشیاکلی و سالمونلا29، برای سلامتی حیوان مفید میباشند(97). اسیدهای آلی اصولاً جهت رفع مشکلات تغذیهای ناشی از عفونتهای سالمونلایی استفاده میشوند(29). اسیدهای آلی میتوانند به صورت محلول در چربی و یا به کمک ناقل از دیواره سلولی عبور نمایند. با ورود اسید آلی به سلول باکتری و تجزیه شدن آن به آنیون و کاتیون، متابولیسم میکروبی تحت تاثیر قرار میگیرد. بنابراین از فعالیت آنزیمهای مهم باکتری جلوگیری کرده و دیواره سلولی را مجبور میکند تا برای آزاد کردن پروتونها، انرژی مصرف نمایند و در نهایت آنیونهای اسید درون سلول تجمع مییابند و ساخت پروتئین و DNA را مختل میسازند و با کاهش pH درون باکتری، شرایط تنشزا را برای سلول پدید میآورند. این تجمع به میزان pH در سمت دیواره سلولی وابسته است(120). اثر ضد میکروبی اسیدهای آلی جیره در جوجهها، اساساً در بخش بالایی دستگاه گوارش(چینهدان و سنگدان) اتفاق میافتد(120).
1-4-4-2-پریبیوتیکها
پری بیوتیکها اجزای غیر قابل هضم خوراک هستند که بر طیور وسیله تحریک انتخابی رشد و فعالیت یک یا تعداد محدودی از گونههای باکتریایی بطور سودمند تاثیر گذاشته و هدف آنها حفظ و بهبود سلامتی طیور میباشد)99). پریبیوتیکها کربوهیدراتهای غیرقابل هضمی هستند که با تحریک انتخابی رشد و یا فعالیت یک یا تعدادی از باکتریها در بخش وسیعی از دستگاه گوارش، بر میزبان اثرات مفیدی دارند. بسیاری از این کربوهیدراتها، الیگوساکاریدها هستند. برخی از پری‏بیوتیکها از طریق تحریک میکروارگانیسمهای دستگاه گوارش عمل مینمایند و برخی دیگر به عنوان مکانهای اتصال رقابتی برای باکتریهای پاتوژن عمل می‏کنند، بدین ترتیب باعث میشوند باکتریهای بیماریزا به جای اتصال به گیرندههای روده به این ترکیبات متصل شده و از دستگاه گوارش خارج شوند(29). دو گروه از الیگوساکاریدهای رایج که معمولاً بهعنوان پریبیوتیک استفاده میشوند فروکتوالیگوساکاریدها30 و مانان‏الیگوساکاریدها31 هستند. فروکتوالیگوساکاریدها را میتوان در برخی محصولات نظیر غلات و پیازها یافت و مانانالیگوساکاریدها از دیواره سلولی مخمر ساکارومایسس سرویسیا32 به‏دست میآید. محصولات تجاری پروبیوتیکهای موجود، اساساً پلی‏ساکاریدهایی از گالاکتوز، فروکتوز یا مانوز میباشند(29).
1-4-4-3- پروبیوتیکها
1-4-4-3-1- تعریف پروبیوتیک‏ها
پروبیوتیکها فرآورده و یا محصولاتی هستند که دارای میکروارگانیسمهای زنده مشخص هستند که به تعداد کافی برای تغییر میکرو فلور روده مورد استفاده قرار میگیرند و دارای اثرات مفیدی بر سلامت طیور میباشند(183). پارکر33در سال 1974 این واژه را برای میکروارگانیسمها یا موادی که به تعادل میکروبهای رودهای کمک میکنند، بکار برد(167). پس از آن در سال 1979، از پروبیوتیکها به عنوان مجموعهای از میکروارگانیسمهای زنده خاص یاد نمود، که در حیواناتی که از آن تغذیه میکنند، به برقراری جمعیت مفید میکروارگانیسمها در روده کمک میکنند(1). براساس نظر فولر34یک پروبیوتیک مؤثر باید قادر باشد تا در شرایط انبار و مزرعه برای مدت طولانی زنده مانده و دارای توانایی زندهمانی(نه الزاماً رشد) در روده که بصورت یک محصول پایدار در مقیاس تجاری آماده شود. این محقق همچنین مکانیسمهایی نظیر تحریک ایمنی با رقابت برای اتصال به گیرندهها در اپیتلیوم روده، رقابت برای مواد مغذی، تولید مواد ضدباکتریایی را در مورد اثرات سودمند پروبیوتیکها پیشنهاد کرده است(96). هاونار35و همکارانش، پروبیوتیکها را اینگونه تعریف کردهاند: پروبیوتیکها کشتهای حاوی یک یا ترکیبی از میکروارگانیسمهای زنده هستند که از طریق بهبود قابلیتهای جمعیت میکروبی طبیعی تاثیر مثبت روی بدن میگذارند(113). در واقع واژه پروبیوتیک به فرآوردهای محدود میشود که؛ اولاً حاوی میکروارگانیسمهای زنده مانند سلولهای خشک شده در حالت انجماد یا محصول تخمیر شده باشد، ثانیاً سلامتی حیوانات را بهبود بخشیده و تأثیرات خود را در دهان یا سایر قسمتهای بدن اعمال نماید(1). نشان داده شده است که سطح آنزیمهای کبدی سرم تحت تاثیر پروبیوتیکها قرار میگیرد(201)
1-4-4-3-2- پروبیوتیکها و اثرات آنها
پروبیوتیک‏ها از سه طریق اثرات مفید خود را برحیوان میزبان اعمال میکنند:
1- تاثیر بر متابولیسم باکتریها: افزایش و کاهش فعالیت آنزیمی باکتریها
2- تاثیر مستقیم بر تعداد جمعیت باکتریها: الف- تولید ترکیبات ضد باکتریایی نظیر اسیدهای آلی(اسید لاکتیک) و اسیدهای چرب فرار(اسید استیک، پروپیونیک و بوتیریک) که ترشح این اسیدها باعث اسیدی شدن دستگاه گوارش میشود و در نتیجه رشد میکروارگانیسمهای مضر را کاهش میدهد ب- خنثی سازی سموم حاصل از میکروبهای بیماری زا(مانند خنثی سازی لاکتوباسیلوس بولگاریکوس36 بر روی انتروتوکسین37 آزاد شده از کلی‏فرم ها38 و یا اتصال سویه باکتری لاکتوباسیلوس رامنوسوس39 با آفلاتوکسین Bدر مجاری روده و کاهش جذب آفلاتوکسینBاز بافت روده) ج- رقابت برای مواد مغذید- رقابت برای جایگاه‏های اتصال
3 -تحریک سیستم ایمنی :
الف- افزایش فعالیت ماکروفاژها.
ب- افزایش سطوح آنتی بادی(96).
1-4-4-3-4- اثر مکملهای پروبیوتیکی بر عملکرد طیور گوشتی
در برخی تحقیقات صورت گرفته، استفاده از مکمل‏های پروبیوتیک در جیره جوجههای گوشتی باعث بهبود ضریب تبدیل غذایی میگردد(184و50). فیوریلو ، اثر پروبیوتیک ساخته شده در آزمایشگاه و پروبیوتیک تجاری صناعی، را بر روی جوجه گوشتی بررسی نمود. هیچ یک از مکملهای استفاده شده موجب بهبود ضریب تبدیل غذایی نشدند(93). مانت زوریس و همکاران در آزمایش خود به منظور بررسی اثر یک پروبیوتیک چند گونه اختلاف معنی‏داری در ضریب تبدیل نسبت به شاهد مشاهده نکردند(157). سامانیا و یاماوچی40 ، باسیلوس سوبتلیس را به مدت 28 و 35 روز، روی جوجههای گوشتی مورد آزمایش قرار دادند، گروهی که به مدت 28 روز از این سویه در جیره آنها استفاده شده بود، ضریب تبدیل غذایی بهتری داشت(179). در پژوهش عبدالهی ، ضریب تبدیل غذایی در جوجههای گوشتی در دوره آغازی و همچنین کل دوره تحت تاثیر مصرف پروبیوتیک قرار گرفت(28).
1-4-4-3-5- پروبیوتیک ها و اثرات آنها بر فراسنجه های خونی
وجود میکروارگانیسم‏هایی خاص مانند باسیلوس سوبتلیس41و باسیلوس لیچنیفرمیس42 از بازجذب نمک‏های صفراوی اولیه جلوگیری می‏کند و فرصت بیشتری برای تبدیل به فرم ثانویه دارند و در نتیجه جذب آن‏ها را مهار می‏کند. از سوی دیگر این ارگانیسم‏ها توانایی سنتز آنزیم استراز43 و لیپاز را دارند و اسیدهای چرب آزاد را به فرم های مختلف استریفه44 شده در روده تبدیل می‏کند و موجب کاهش جذب تری گلیسرید به پلاسما می‏شود. کاهش غلظت کلسترول سرم در جوجه‏ها نیز گزارش شده است(67). در مقابل زارعی و همکارانش ، گزارش کردند افزودن پروبیوتیک تأثیر معنی داری بر غلظت کلسترول، تری گلیسرید نداشت(211). این یافته‏ها با مشاهدات کورتوگلو45 و همکارانش، که نشان دادند پروبیوتیک بر غلظت کلسترول سرم در روز 30 آزمایش تأثیر معنی‏داری نداشت، مطابقت دارد(135). کاهش جذب و سنتز کلسترول در دستگاه گوارش می‏تواند موجب کاهش کلسترول سرم شود(152و154). میکروارگانیسم‏های پروبیوتیک فعالیت هیدروکسی متیل گلوتاریل46COA ( آنزیم ضروری جهت بیوسنتز کلسترول) را مهار می‏کند و در نتیجه سنتز کلسترول کاهش می‏یابد(95).

دسته بندی : پایان نامه

پاسخ دهید